Wielkanoc – tradycje w Polsce i na świecie
Wielkanoc nierozerwalnie łączy się z wiosną – czasem odradzającej się przyrody i nowego początku, który symbolicznie wpisuje się w święto Zmartwychwstania Pańskiego. W naszych domach pojawia się rzeżucha, żonkile i kolorowe dekoracje, które przypominają, że świat budzi się do życia po zimie.
Polskie tradycje wielkanocne są wyjątkowe i pełne charakteru, ale warto zajrzeć też poza własne podwórko. Jak dzieci przeżywają Wielkanoc w Polsce, a jak wygląda ona w innych krajach? Co je łączy, a co zupełnie różni? Sprawdźcie, jak różnorodne potrafią być świąteczne zwyczaje na świecie.
Polskie zwyczaje wielkanocne
Pisanki, czyli ozdobione jajka, od wieków są jednym z najważniejszych symboli Wielkanocy. Pojawiają się zarówno na świątecznych stołach, jak i w koszyczkach ze święconką. Sposobów ich przygotowania jest naprawdę wiele – od tradycyjnych metod z wykorzystaniem naturalnych barwników, po nowoczesne techniki z użyciem gotowych ozdób. Dla dzieci to świetna okazja do zabawy i rozwijania kreatywności – mogą malować jajka farbkami, ozdabiać je pisakami, naklejkami czy kolorowym papierem.
Nieodłącznym elementem polskich świąt jest także święcenie pokarmów w Wielką Sobotę. Do koszyczka wkładamy produkty o symboliczny znaczeniu: baranka jako znak zwycięstwa życia nad śmiercią, jajko symbolizujące nowe życie, chleb odnoszący się do ciała Chrystusa, a także kiełbasę i wędliny – oznaczające dostatek i zdrowie. Nie może zabraknąć soli (oczyszczenie), wody (nowy początek), chrzanu (siła) oraz świątecznego ciasta, które symbolizuje umiejętności i doskonałość.
Coraz popularniejszą tradycją jest również szukanie prezentów od wielkanocnego zajączka. Choć zwyczaj ten przywędrował do Polski z Niemiec, na dobre zadomowił się szczególnie w Wielkopolsce i na Śląsku, a dziś zdobywa popularność także w innych regionach. Po świątecznym śniadaniu dzieci wyruszają na poszukiwania ukrytych upominków, słodyczy czy czekoladowych jajek. To prosta, ale niezwykle angażująca zabawa, która dostarcza najmłodszym mnóstwo radości.
Na zakończenie świątecznego czasu czeka jeszcze jeden wyjątkowy zwyczaj – śmigus-dyngus, czyli lany poniedziałek. Dawniej polewanie wodą miało głębsze znaczenie symboliczne i wiązało się z oczyszczeniem oraz zapewnieniem powodzenia, szczególnie pannom. Dziś to przede wszystkim okazja do beztroskiej zabawy i podtrzymania tradycji, często w formie rodzinnych „bitew na wodę”, które wywołują sporo śmiechu, zwłaszcza wśród dzieci.
Zwyczaje wielkanocne w innych krajach
Finlandia
W Niedzielę Palmową (Finlandia Wschodnia) i w Wielką Sobotę (Finlandia Zachodnia) dzieci przebierają się za czarownice, pukają do drzwi sąsiada i rzucają na niego czar. Czarownice wielkanocne chcą życzyć zdrowego i szczęśliwego roku. W zamian za dekoracyjną gałązkę oczekują upominku w postaci pisanki, czekolady czy monety. Miotła, wiązka gałązek z wierzby i ozdobne pióra to stały element każdego przebrania. Im straszniejszy kostium, tym lepiej.
Haux (Francja) – gigantyczny omlet dla całego miasta
W Haux, mieście na południu Francji, co roku w Wielkanocny Poniedziałek na głównym placu miasta, serwowany jest gigantyczny omlet zrobiony z ponad 4500 jaj, który zjada nawet 1000 osób.
Korfu (Grecja)
Wielką Sobotę odbywa się na Korfu tradycyjne „rzucanie garnkami”. Ludzie rzucają z okien gliniane naczynia i miski, które rozbijają się na ulicy. Niektórzy mówią, że zwyczaj ten wywodzi się od wenecjan, którzy w Nowy Rok wyrzucali stare rzeczy. Inni uważają, że wyrzucanie garnków wita wiosnę i symbolizuje nowe uprawy, które zostaną zebrane do nowych naczyń.
Verges (Hiszpania)
W Wielki Czwartek w średniowiecznym mieście Verges w Hiszpanii organizuje się tradycyjny „dansa de la mort”, czyli „taniec śmierci”. Ludzie ubierają kostiumy szkieletów i paradują ulicami. Procesję zamykają szkielety niosące pudła z popiołem. Makabryczny taniec rozpoczyna się o północy i trwa trzy godziny.
Waszyngton (USA)
Od ponad 130 lat na południowym trawniku Białego Domu odbywa się „Easter Egg Roll”, czyli wielkanocne toczenie jajek. Główną atrakcją jest turlanie pisanki drewnianą łyżką.
Jak widać, na całym świecie znajdziemy oryginalne zwyczaje, niespotykane w innych krajach. Nasze tradycje także są wyjątkowe i warto je kultywować. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by zainspirować się przykładami zza granicy i zrobić w tym roku coś oryginalnego.
