Dziecko połknęło baterię lub magnes? Nie czekaj na objawy. Liczy się każda minuta
Niewielka bateria z pilota, kluczyka samochodowego czy zabawki może w ciągu zaledwie kilku godzin doprowadzić do poważnych obrażeń u dziecka. Równie niebezpieczne bywają drobne, silne magnesy. Co gorsza, maluch, który połknął taki przedmiot, początkowo może zachowywać się zupełnie normalnie. Dlatego nawet samo podejrzenie połknięcia baterii lub magnesu wymaga natychmiastowej reakcji.
Nie wszystkie przedmioty połknięte przez dziecko stanowią takie samo zagrożenie. Baterie guzikowe i silne magnesy należą jednak do szczególnie niebezpiecznych, ponieważ mogą uszkodzić przewód pokarmowy, zanim pojawią się wyraźne objawy.
Dlaczego połknięcie baterii jest tak groźne?
Największe niebezpieczeństwo wiąże się z bateriami guzikowymi, szczególnie litowymi o średnicy około 20 mm. Jeśli bateria zatrzyma się w przełyku, przepływ prądu powoduje powstawanie silnie zasadowych substancji, które uszkadzają otaczające tkanki.
Poważne oparzenia przełyku mogą powstać już w ciągu dwóch godzin. W najcięższych przypadkach dochodzi do martwicy, przedziurawienia przełyku, a nawet uszkodzenia dużych naczyń krwionośnych i zagrażającego życiu krwotoku.
Niepokojące mogą być kaszel, ślinotok, problemy z przełykaniem, ból w klatce piersiowej czy wymioty. Trzeba jednak pamiętać, że początkowo objawy mogą w ogóle nie występować.
Nawet po usunięciu baterii uszkodzenia mogą się pogłębiać, dlatego niektóre dzieci wymagają dalszej obserwacji w szpitalu.
Magnesy również mogą uszkodzić jelita
Szczególnie groźne jest połknięcie dwóch lub więcej silnych magnesów neodymowych albo magnesu razem z innym metalowym przedmiotem.
Magnesy mogą przyciągać się przez ściany różnych odcinków jelit, uciskając znajdujące się między nimi tkanki. Prowadzi to niekiedy do niedokrwienia, martwicy, a nawet przedziurawienia jelita i zapalenia otrzewnej.
Połknięcie jednego magnesu nie zawsze powoduje powikłania, ale rodzic nie powinien samodzielnie oceniać, czy sytuacja jest bezpieczna. Zwłaszcza że nie zawsze wiadomo, ile przedmiotów dziecko rzeczywiście połknęło.
Co zrobić, jeśli dziecko połknęło baterię lub magnes?
Nie należy czekać na ból, wymioty ani inne objawy. Przy podejrzeniu połknięcia baterii guzikowej lub magnesu trzeba niezwłocznie zgłosić się z dzieckiem na SOR. W przypadku poważnych trudności z oddychaniem, utraty przytomności, krwawienia lub innych objawów ciężkiego stanu należy zadzwonić pod numer 112 lub 999.
W szpitalu konieczne może być wykonanie RTG, które pozwoli ustalić położenie połkniętego przedmiotu. Bateria zatrzymana w przełyku wymaga natychmiastowego usunięcia. W innych przypadkach dalsze postępowanie zależy od wyniku badań i oceny specjalisty.
Nie wolno prowokować wymiotów ani próbować przesuwać połkniętego przedmiotu jedzeniem. Zasadniczo należy również wstrzymać podawanie płynów i pokarmów.
Istnieje jednak wyjątek dotyczący baterii guzikowych. Europejskie wytyczne dopuszczają podawanie zwykłego miodu dzieciom w wieku co najmniej 12 miesięcy, jeśli od połknięcia baterii minęło mniej niż 12 godzin. Zalecana ilość to 10 ml, czyli dwie łyżeczki, co 10 minut, maksymalnie sześć dawek.
Miód można podać wyłącznie dziecku przytomnemu, które bez trudności przełyka, nie ma objawów sugerujących uszkodzenie przełyku, takich jak krwawienie czy silny ból, i nie jest uczulone na miód. Jeśli czas połknięcia jest nieznany, dziecko ma problemy z przełykaniem lub istnieją inne wątpliwości co do bezpieczeństwa podania, nie należy robić tego samodzielnie.
Miód może jedynie ograniczyć tempo uszkadzania tkanek. Nie zastępuje leczenia i w żadnym wypadku nie może opóźniać wyjazdu do szpitala. Nie podaje się go po połknięciu samych magnesów.
Jeśli pod ręką znajduje się opakowanie baterii lub podobny przedmiot, warto zabrać go do szpitala. Nie należy jednak tracić czasu na jego szukanie.
Jak zapobiec takiemu wypadkowi?
Baterie guzikowe znajdują się nie tylko w zabawkach, ale również w pilotach, zegarkach, wagach, dekoracjach czy kluczykach samochodowych. Warto regularnie sprawdzać, czy komory baterii są dobrze zabezpieczone i dziecko nie może ich otworzyć.
Luźne i zużyte baterie trzeba przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, a następnie oddawać do odpowiednich punktów zbiórki.
Szczególną ostrożność należy zachować także przy zabawkach i ozdobach zawierających drobne magnesy neodymowe. Przedmioty, z których magnesy mogą się łatwo wydostać, nie powinny trafiać w ręce małych dzieci.
Najważniejsze jest szybkie działanie. Dziecko, które połknęło baterię lub magnes, może początkowo nie odczuwać żadnych dolegliwości. Brak objawów nie oznacza jednak braku zagrożenia, dlatego nie warto zwlekać z pomocą medyczną.
