Szczepienia przeciw grypie u dzieci. Kiedy szczepić i co powinni wiedzieć rodzice?
Grypa u dziecka to nie zawsze kilka dni gorączki i kaszlu. Choroba może prowadzić do zapalenia ucha, płuc, a czasem także poważniejszych powikłań wymagających pobytu w szpitalu. Dlatego lekarze zalecają coroczne szczepienia przeciw grypie już od ukończenia 6. miesiąca życia.
Wielu rodziców zastanawia się jednak, kiedy najlepiej zaszczepić dziecko, ile dawek jest potrzebnych i czy szczepienie jest bezpieczne. Wyjaśniamy najważniejsze kwestie zgodnie z zaleceniami obowiązującymi w Polsce w sezonie 2026/2027.
Dlaczego warto szczepić dzieci przeciw grypie?
Grypa zwykle zaczyna się nagle. Dziecko może mieć wysoką gorączkę, bóle mięśni i głowy, silne osłabienie oraz uporczywy kaszel. U najmłodszych zdarzają się również wymioty i biegunka. Nie u każdego chorego występują jednak wszystkie te objawy.
Większość dzieci zdrowieje bez poważnych problemów, ale grypa może powodować zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, a w rzadkich przypadkach także powikłania neurologiczne lub kardiologiczne.
Na cięższy przebieg szczególnie narażone są dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza niemowlęta i maluchy przed drugimi urodzinami, oraz dzieci cierpiące na choroby przewlekłe.
Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania, ciężkiego przebiegu grypy i hospitalizacji. Nie zapewnia jednak stuprocentowej ochrony.
Które dzieci powinny zostać zaszczepione?
Zgodnie z polskimi rekomendacjami szczepienie przeciw grypie zaleca się wszystkim dzieciom po ukończeniu 6. miesiąca życia, o ile nie występują przeciwwskazania medyczne.
Szczególnie ważne jest u dzieci z astmą, chorobami serca, cukrzycą, zaburzeniami odporności i innymi schorzeniami zwiększającymi ryzyko powikłań.
Warto szczepić również zdrowe przedszkolaki i uczniów. Dzieci mają częsty kontakt z wirusami, a zachorowanie może wiązać się z przeniesieniem infekcji na domowników, w tym niemowlęta i seniorów.
Kiedy najlepiej zaszczepić dziecko i ile dawek potrzeba?
Najlepszym okresem na szczepienie jest jesień, szczególnie miesiące od września do końca listopada. Organizm potrzebuje około dwóch tygodni na wytworzenie odpowiedzi odpornościowej.
Jeśli jednak dziecko nie zostało zaszczepione przed sezonem, nie oznacza to, że jest za późno. Szczepienie można wykonać również zimą, gdy wirusy grypy nadal krążą w populacji.
Liczba dawek zależy od wieku i wcześniejszych szczepień. Dzieci od 6 miesięcy do 8 lat włącznie, które wcześniej otrzymały mniej niż dwie dawki szczepionki przeciw grypie lub nie mają udokumentowanej historii szczepień, powinny otrzymać dwie dawki w odstępie co najmniej czterech tygodni.
Jeśli wcześniej otrzymały co najmniej dwie dawki, w danym sezonie wystarczy jedna. Od 9. roku życia zaleca się jedną dawkę rocznie.
Jakie szczepionki są dostępne w Polsce?
W sezonie 2026/2027 dostępne są szczepionki inaktywowane, podawane we wstrzyknięciu. Mogą być stosowane u dzieci po ukończeniu 6. miesiąca życia. Szczepionka donosowa nie jest obecnie dostępna w Polsce.
Szczepionki przeciw grypie są bezpłatne dla uprawnionych dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Do otrzymania refundowanego preparatu potrzebna jest recepta, a przed szczepieniem dziecko musi zostać zakwalifikowane przez lekarza.
Czy szczepienie przeciw grypie jest bezpieczne?
Szczepionki inaktywowane nie zawierają wirusa zdolnego do wywołania grypy. Po szczepieniu może pojawić się ból lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia, niewielka gorączka albo przejściowe osłabienie. Objawy te zwykle ustępują samoistnie.
Ciężkie reakcje alergiczne występują bardzo rzadko, ale przed szczepieniem należy poinformować lekarza o wcześniejszych poważnych reakcjach na szczepionki i znanych uczuleniach na ich składniki.
Czy dziecko z katarem można zaszczepić? Zwykle tak. Łagodna infekcja nie jest przeciwwskazaniem. W przypadku choroby o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu szczepienie może zostać odroczone. Decyzję podejmuje lekarz podczas kwalifikacji.
A jeśli dziecko mimo szczepienia zachoruje? Jest to możliwe, ponieważ skuteczność szczepionki nie jest stuprocentowa i różni się między sezonami. Szczepienie nadal może zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.
Coroczne szczepienie przeciw grypie to ważny element profilaktyki zdrowotnej dzieci. Nie chroni przed wszystkimi jesienno-zimowymi infekcjami, ale pomaga ograniczyć zagrożenie związane z chorobą, która również u zdrowych dzieci może prowadzić do poważnych powikłań.
