Domowa apteczka na jesień i zimę. Co warto mieć pod ręką, a czego lepiej nie kupować?
Jesienią i zimą w domach, w których są małe dzieci, termometr i leki przeciwgorączkowe często idą w ruch. Katar, kaszel czy gorączka potrafią zaskoczyć, szczególnie w środku nocy. Warto więc wcześniej sprawdzić zawartość domowej apteczki. Nie trzeba jednak kupować całej półki syropów i preparatów reklamowanych jako sposób na odporność.
Dobrze wyposażona apteczka powinna zawierać przede wszystkim produkty, które rzeczywiście mogą się przydać. Równie ważne jest to, by wiedzieć, kiedy i jak bezpiecznie je stosować.
Co na gorączkę i ból u dziecka?
W dziecięcej apteczce warto mieć odpowiednio dobrany paracetamol lub ibuprofen. Oba leki łagodzą ból i obniżają gorączkę, a ibuprofen działa dodatkowo przeciwzapalnie.
Nie oznacza to jednak, że trzeba podawać je przy każdym wzroście temperatury. Lek przeciwgorączkowy stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy dziecko wyraźnie źle się czuje, cierpi z powodu bólu lub gorączki.
Dawkowanie zależy od masy ciała, wieku i konkretnego preparatu. Przed podaniem trzeba sprawdzić jego stężenie, zalecaną dawkę oraz odstępy między kolejnymi dawkami. Najwygodniejsze dla małych dzieci są zwykle zawiesiny doustne z dołączoną strzykawką dozującą.
Szczególna ostrożność jest potrzebna u niemowląt. Gorączka wynosząca 38°C lub więcej u dziecka poniżej 3. miesiąca życia wymaga pilnej oceny w szpitalu. Nie należy w takiej sytuacji ograniczać się do samodzielnego podania leku.
Ibuprofen nie jest odpowiedni dla każdego dziecka. Nie należy podawać go przy odwodnieniu, a w przypadku ospy wietrznej powinno się go unikać, chyba że lekarz zaleci inaczej. Ograniczenia wiekowe i dotyczące masy ciała zależą od preparatu.
Nie zaleca się także rutynowego podawania paracetamolu i ibuprofenu naprzemiennie ani jednocześnie. Taki sposób leczenia może prowadzić do pomyłek w dawkowaniu.
Co przy katarze i infekcji żołądkowej?
Przy przeziębieniu jednym z najbardziej przydatnych produktów jest sól fizjologiczna 0,9% NaCl. Można ją stosować do oczyszczania i nawilżania nosa. U niemowląt i młodszych dzieci pomocny bywa również aspirator do nosa, używany delikatnie i w razie potrzeby.
Nie ma natomiast konieczności kupowania nebulizatora na wszelki wypadek. Urządzenie jest przydatne przede wszystkim wtedy, gdy dziecko wymaga zaleconego przez lekarza leczenia wziewnego.
Warto za to mieć w domu doustne płyny nawadniające, dostępne w aptekach. Przy biegunce i wymiotach pomagają uzupełnić utraconą wodę i elektrolity. Przygotowuje się je dokładnie według instrukcji na opakowaniu i podaje małymi porcjami.
Probiotyki nie są obowiązkowym wyposażeniem apteczki. Niektóre, zawierające określone szczepy drobnoustrojów, mogą być pomocne w wybranych przypadkach biegunki lub podczas antybiotykoterapii. Ich zastosowanie warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Termometr i podstawowe opatrunki
W każdej domowej apteczce powinien znaleźć się wiarygodny termometr, dostosowany do wieku dziecka. Warto też mieć plastry, jałowe gaziki, bandaż i materiały potrzebne do zabezpieczenia drobnych skaleczeń.
Niewielkie otarcia i powierzchowne rany zwykle wystarczy przemyć czystą, bieżącą wodą i osłonić odpowiednim opatrunkiem. Jeśli rana jest głęboka, mocno krwawi lub została spowodowana ugryzieniem, konieczna może być pomoc medyczna.
Na co lepiej nie wydawać pieniędzy?
W aptekach nie brakuje preparatów obiecujących szybsze ustąpienie przeziębienia czy wzmocnienie odporności. Nie wszystkie mają jednak potwierdzoną skuteczność.
Szczególną ostrożność należy zachować przy syropach na kaszel i wieloskładnikowych lekach na przeziębienie. Zwłaszcza u małych dzieci nie powinno się stosować ich samodzielnie, bez sprawdzenia ograniczeń wiekowych i konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Podobnie jest z kroplami do nosa zawierającymi ksylometazolinę lub oksymetazolinę. Mogą przynieść krótkotrwałą ulgę, ale nie są przeznaczone do długiego stosowania. Trzeba przestrzegać wieku dopuszczenia, odpowiedniego stężenia i maksymalnego czasu używania podanego w ulotce.
U niemowląt i małych dzieci lepiej unikać również samodzielnego stosowania olejków eterycznych z mentolem, kamforą czy eukaliptusem. Niektóre mogą podrażniać drogi oddechowe lub wywoływać działania niepożądane.
W apteczce nie powinno być miejsca na antybiotyki pozostałe po poprzedniej infekcji. Nie wolno podawać ich dziecku bez aktualnego zalecenia lekarza.
Ostrożnie warto podchodzić także do suplementów reklamowanych jako preparaty „na odporność”. Wiele z nich nie ma przekonujących dowodów skuteczności w zapobieganiu infekcjom. Osobną kwestią jest witamina D, której suplementację zalecają polscy eksperci w dawkach dostosowanych do wieku, diety i innych indywidualnych czynników. Nie jest ona jednak lekiem na przeziębienie.
Jak przechowywać dziecięcą apteczkę?
Przed sezonem infekcyjnym warto przejrzeć wszystkie leki, sprawdzić ich terminy ważności oraz czas, przez jaki mogą być stosowane po otwarciu. Przydatne jest zapisanie daty otwarcia na opakowaniu.
Dobrze również znać aktualną masę ciała dziecka. Ułatwia to prawidłowe dobranie dawki leku po sprawdzeniu instrukcji lub konsultacji z farmaceutą.
Preparaty należy przechowywać w oryginalnych opakowaniach, zgodnie z zaleceniami producenta, w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, najlepiej w zamykanej szafce.
Domowa apteczka nie musi być duża. Kilka właściwie dobranych produktów, aktualne informacje o dawkowaniu i rozsądne korzystanie z leków są znacznie ważniejsze niż zapas syropów na każdą możliwą dolegliwość.
