19 kwietnia 2021 Przez Anna Migacz

Jak wspierać wyobraźnię dziecka

Wyobraźnia to zdolność kreowania nowych obrazów. Wykraczanie umysłem poza to, co już poznaliśmy i szukanie nowych doświadczeń. Wyobraźnia działa bez przerwy, dzięki czemu możemy przewidzieć, co wydarzy się za chwile. To nie tylko fantazjowanie o bohaterach poznanych w książkach czy udawanie, że podłoga to lawa, ale także analizowanie i przetwarzanie zdarzeń, by wyciągnąć z nich wnioski.

Dzieci do drugiego roku życia nie potrafią wyobrazić sobie czegokolwiek, zdolność tą nabywają wraz z rozwojem mózgu i jego funkcji poznawczych. Prawdziwy rozkwit dziecięcej wyobraźni przypada pomiędzy 3. a 5. rokiem życia i to właśnie wtedy dziecko projektuje w głowie najwięcej obrazów, o których tak chętnie opowiada. Wspierając dziecięcą wyobraźnię dbamy o rozwój jego intelektu i ułatwiamy naukę nowych umiejętności.

Jak wspierać wyobraźnię dziecka?

Odgrywanie ról
Bawcie się w teatr, dziecko w przedstawieniu ma możliwość zmienić się w postać, która go fascynuje i inspiruje. To świetne ćwiczenie dla mózgu. Możemy je nauczyć w ten sposób, jak zachować się, gdy nagle wybuchnie pożar albo gdy trzeba wezwać pomoc udając policjanta czy strażaka.

Rysuj, nie kopiuj
Zaproponuj rysunki abstrakcyjne, które nie przedstawiają nic znanego nam dotychczas. Pozwala to rozbudzić kreatywność, a opowiadanie o nich to doskonała okazja do rozwoju wyobraźni. To, co my, dorośli, postrzegamy jako zwykły kwadrat, dla dziecka może być statkiem kosmicznym lub zamkiem królewny.

Opowiadajcie zmyślone historyjki
Bajki, które opowiadacie sobie nawzajem to cudowna, rozwojowa zabawa. Dzięki temu dziecko uczy się tworzyć nowe sytuacje i postaci.

Fantazjujcie odpowiadając na pytania: co by było gdyby…
Gdyby słoń miał ogon zamiast trąby albo żyrafa nie miałaby tak długiej szyi? To pozwoli dziecku poznać scenariusze nowych wydarzeń. Łatwiej zrozumieć dlaczego zachodzą w naturze różne zjawiska, gdy są opowiadane w zabawie, a nie tylko przeczytane w książkach.

Baw się w szalone zabawy
Możecie udawać, ze łóżko to okręt piracki, a podłoga wzburzony ocean. Dzieci uwielbiają takie zabawy, które pozwalają w nieograniczony sposób korzystać z wyobraźni.

Zabawy, które wspierają wyobraźnię dziecka, są korzystne i przyjemne zarówno dla dziecka, jak i rodziców. Pozwala to na zbudowanie silnej więzi, przecież takie sekretne zabawy, z bohaterami znanymi tylko wam, to prawdziwy przywilej. Czas poświęcony dziecku nigdy nie jest czasem zmarnowanym, ponieważ zawsze uczy nas nowych rzeczy – o sobie i o dziecku.

24 marca 2021 Przez Anna Migacz

Problemy z wymową – co powinno nas zaniepokoić?

Mowa to jeden z najważniejszych sposobów komunikacji. Jeśli dziecko skończyło 3 lata i nadal ma problem z porozumiewaniem to znak, że wizyta u logopedy jest konieczna. Logopeda zdiagnozuje wady i zaburzenia wymowy, a także wspomoże rozwój kompetencji językowych, które zdecydowanie mają wpływ na wyniki w nauce.

W Polsce przyjmuje się koncepcję kształtowania mowy według Leona Kaczmarka. Ustalił on pięć podstawowych etapów ewaluacji językowej:

  • etap przygotowawczy (3–9. miesiąc życia płodowego),
  • okres melodii (1. rok życia dziecka),
  • okres wyrazu (do ukończenia 2. roku życia),
  • okres zdania (2–3. rok życia),
  • okres swoistej mowy dziecięcej (3–7. rok życia).

Etap przygotowawczy

To czas życia płodowego, wtedy wykształcają się narządy mowy, słuchu i wzroku. Pierwsze dźwięki, które odbiera dziecko, to rytm. Już w 4. miesiącu płód odczuwa rytm bujania, gdy matka jest w ruchu. W 4 – 5. miesiącu reaguje na bodźce akustyczne, jego akcja serca przyspiesza, odczuwa niepokój. W tym czasie zaczyna również rozpoznawać głos matki, a w 7. miesiącu słyszy bicie jej serca. Na tym etapie nie wpływamy na rozwój mowy bezpośrednio.

Okres melodii (1. rok życia dziecka)

Dziecko komunikuje się głównie za pomocą krzyku i płaczu. Rozpoczyna również okres głużenia i gaworzenia – czyli ćwiczenia podstawowych głosek. Wraz z końcem tego okresu dziecko już sporo rozumie, szczególnie wypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym, reaguje na imiona i twarze domowników. Reaguje ruchem na komunikację i próbuje nawiązać kontakt.

Nieprawidłowe zachowania to:

  • częste oddychanie ustami,
  • brak reakcji na dźwięki,
  • brak reakcji na rozmówcę,
  • nieprawidłowości w budowie języka, warg, policzków

Okres wyrazu – od 12. do 18. miesiąca (2. rok życia)

Dziecko powinno używać wszystkich samogłosek (poza nosowymi) oraz spółgłoski p, b, m, t, d, n, t, ś, czasem ć. Zaczyna rozumieć więcej słów, wyrażeń i zdań, niż jest w stanie wypowiedzieć. Norma dla 18. miesięcznego dziecka to wypowiadanie około 50 słów, natomiast rozumienie około 100, w tym proste polecenia. 
Zaniepokoić rodziców na tym etapie może brak którejś z wymienionych umiejętności, a także widoczne wady zgryzu, trudności z wymową głoski, która w tym czasie powinna być utrwalona lub  wadliwa artykulacja: wsuwanie języka między zęby, świszczenie, jąkanie, zacinanie, zbyt szybka lub za wolna mowa, chrapanie.

Okres zdania – od 2. do 3. roku życia

Dziecko zaczyna komunikować się już zdaniami dwu-, trzy- wyrazowymi. Powinno prawidłowo wymawiać wszystkie samogłoski ustne i nosowe, chociaż mogą występować odstępstwa np. zamiana samogłosek : a-o, e-a, i-y oraz zmiękczanie spółgłosek p, b, m f, w odpowiednio jako: pi, bi, mi, fi, wi. Pod koniec tego okresu mogą pojawiają się już czasem głoski: s, z, c, dz, a nawet sz, ż, cż, dż. Dwulatek powinien operować około 300 słowami. Jeśli malec nie jest zainteresowany komunikacją werbalną, rozwój mowy nie jest prawidłowy. Jeśli dwuletnie dziecko mówi zaledwie krótki komunikaty – mama, tata, tak, nie – jest to powód do niepokoju.

Okres swoistej mowy dziecięcej – od 3. do 6–7. roku życia

Czteroletnie dziecko zna już głoski: s, z, c, dz. Wymawiane jako ś, ź, ć, dź jest nieprawidłowe. Około 5. roku życia często pojawia się głoska r, a także sz, ż, cz, dż, choć ich zamiana na s, z, c, dz lub ś, ź, ć, dź, nie jest jeszcze sygnałem o nieprawidłowościach. To czas gdy dziecko nadal skraca wyrazy, przestawia głoski, upraszcza, jednak jego mowa powinna być już zrozumiała dla otoczenia.

Rozwój mowy trwa zazwyczaj do szóstego roku życia. Każde zaburzenia i wady wymowy u dzieci starszych, a także wcześniejsze problemy z danego okresu określamy jako opóźnienie rozwoju mowy.

Jeśli zauważymy jakiekolwiek odstępstwa od normy nie panikujmy, ale skonsultujmy się ze specjalistą. Prawidłowa mowa, ułatwia życie i pomaga w rozwoju innych umiejętności.

19 marca 2021 Przez Anna Migacz

Depresja u dzieci występuję częściej niż Wam się wydaje. Jakie są jej sygnały?

Jak często mówimy, że ‘dopadła nas depresja’? Używamy zwrotów takich jak: mam depresję, depresyjna pogoda, depresyjny nastrój. Używajac tych sformułowań myślimy, że w ten sposób prawidłowo opisujemy chwilowy smutek, przygnębienie czy gorsze samopoczucie. Niewiele to jednak ma wspólnego z prawdziwa depresją, która jest podstepną i zdradliwą chorobą. Warto wiedzieć jak rozpoznać objawy i zauważyć sygnały, bo wtedy łatwiej jest pomóc sobie lub dziecku.

Depresja u dzieci – jak ją rozpoznać?

Depresja u dzieci objawia się długotrwałym obniżeniem nastroju. W przeciwieństwie do większości dorosłych, dzieci przejawiają zachowania agresywne, destrukcyjne, autodestrukcyjne (na przykład samookaleczenie) i buntownicze, bywają też bardziej drażliwe.

Takie objawy nie są specyficzne w diagnozowaniu depresji, dlatego też zdarza się, że dzieci cierpiące na depresję diagnozuje się błędnie – przypisuje się im zaburzenia zachowania lub nadpobudliwość psychoruchową.

Depresja u nastolatków

Kolejne niespecyficzne objawy depresji występujące u dzieci i młodzieży to zaburzenia koncentracji i problemy z pamięcią. Obniżenie tych sprawności (zauważone bez innych przyczyn zdrowotnych) skutkuje problemami w szkole, brakiem odrobionych zadań domowych, niechęcią do nauki, czy szkoły w ogóle.

Zdarza się, że stan emocjonalny dziecka jest tak rozchwiany, że obawia się ono nawet opuścić własny pokój, bo tam czuje się najbezpieczniej.

Niektóre dzieci lęk ‘nakręca’ – są pobudzone ruchowo. Wiercą się, kręcą, nie skupiają na rozmówcy albo całkowicie izolują się od świata. Nieustanne poczucie niezrozumienia i osamotnienia sprawia, że chęć nawiązania kontaktu wzbudza agresję.

Nastolatkowie mogą sięgać również po alkohol lub inne używki, by samemu ‘poradzić sobie’ z problemami.

W przypadku nastolatka niepokojące objawy to:

  • zobojętnienie, apatia, smutek, przygnębienie, płaczliwość, łatwe wpadanie w złość lub rozpacz,
  • wycofanie się z życia towarzyskiego,
  • nadmierna reakcja na krytykę,
  • działania autodestrukcyjne,
  • nieuzasadnione uczucie lęku,
  • sięganie po alkohol i inne używki,
  • myśli samobójcze.

Depresja u dzieci młodszych

U młodszych dzieci diagnoza jest trudniejsza, ponieważ nie potrafią one powiedzieć, co im dolega i dlaczego źle się czują. Depresja u nich może przebiegać nietypowo.

Zdarza się, że cofają się w rozwoju, przestają mówić, zaczynają się moczyć. Często pojawiają się objawy  charakterystyczne dla innych chorób – nawet dla przeziębienia. Dziecko nie wiedząc co się z nim dzieje mówi, że boli je głowa, brzuch. Niektóre objawy są identyczne jak u osób dorosłych chorujących na depresję, takie jak problemy ze snem, zmniejszenie apetytu, uczucie niepokoju czy nawet myśli samobójcze.

Jeśli którekolwiek z poniższych objawów występuje i utrzymuje się u małego dziecka powyżej dwóch tygodni, należy skonsultować się z lekarzem:

  • ból brzucha,
  • ból głowy,
  • ból nóg,
  • brak apetytu, łaknienia,
  • moczenie nocne,
  • apatia,
  • zwiększona drażliwość,
  • brak zainteresowań czynnościami które wcześniej dziecko lubiło,
  • niechęć do współpracy.

Gdzie szukać pomocy?

Podstawowymi metodami leczenia depresji są psychoterapia oraz lekoterapia. Często w szkole funkcjonuje psycholog, który możne pokierować nas do poradni psychologiczno-pedagogicznej albo do psychiatry.

Statystyki dotyczące samobójstw wśród dzieci są wstrząsające. Dlaczego pomoc nie przyszła na czas i w zeszłym roku aż 177 polskich dzieci odebrało sobie życie? Nie zwlekajmy z podjęciem leczenia – wczesne zdiagnozowanie może uratować życie.

17 marca 2021 Przez Anna Migacz

Pierwsza wizyta u dentysty – kiedy i jak przygotować dziecko?

Dbanie o zęby mleczne jest konieczne, dlatego już od najmłodszych lat powinniśmy regularnie odbywać wizyty u dentysty. Gdy wyrosną pierwsze siekacze, należy pokazać je dentyście. Lekarz sprawdzi jak dziecko przechodzi proces ząbkowania i wyjaśni jak uniknąć próchnicy. Kolejna wizyta jest obowiązkowa gdy dziecko ma już wszystkie zęby mleczne, czyli około 3. roku życia.

Wizyta adaptacyjna u dentysty

Wizyta adaptacyjna to taka, na której dziecko oswaja się z gabinetem. Zazwyczaj trwa około 15 minut, lekarz opowiada o narzędziach i swojej pracy, uczy dziecko jak prawidłowo dbać o jamę ustną i zęby. To wizyta zapoznawcza – potrzebna, by dziecko zaufało osobie, która ma dbać o jego uzębienie.

Jak przygotować dziecko do wizyty?

  1. Buduj pozytywną historię, nie przenoś własnych lęków na dziecko. Możesz wspomagać się literaturą – na rynku jest wiele dostępnych książeczek dla najmłodszych o pierwszej wizycie u dentysty. Nie opowiadaj malcowi jak bardzo bolało Cię borowanie czy wyrywanie zęba.
  2. Opowiadaj o wizycie jak o nowej przygodzie, wspomnij o magicznych kamerach, które widzą bakterie, śmiesznych rurkach wydających dziwne dźwięki.
  3. Nie czekaj na ból zęba, by pójść z dzieckiem do dentysty – jeśli wizyta skojarzy się z bólem zęba już zawsze dentysta będzie przypominał mu o czymś nieprzyjemnym.
  4. Nagroda, niekoniecznie materialna, to dobry sposób na rozładowanie nerwów po wizycie. Przytulaj i całuj pociechę albo zabierz na spacer po parku. Drobny upominek skutecznie odciągnie uwagę od wydarzeń w gabinecie.
  5. Zabierz ze sobą ulubioną zabawkę, poduszkę czy książkę dziecka – niech czuje, że ma wsparcie również w swoich ulubionych przedmiotach.
  6. Bądź gotów na trudne emocje – strach i niepewność wzmagają głośną reakcje dziecka.
  7. Wybierz gabinet, który włączy na monitorze bajki, gdy dziecko będzie siedziało na fotelu lub puści muzykę.

W Polsce działają gabinety, które np. znieczulają łagodnie przy pomocy The Wand, komputerowego znieczulenia, które wygląda jak czarodziejska różdżka.

Wybierz gabinet, gdzie próchnicę leczą bez bólu przy pomocy ozonu, a nie tradycyjnego wiertła.

Najważniejsze – zachowaj spokój, nie uciekaj z dzieckiem z gabinetu i znajdź zaufanego stomatologa, bo bez tego każda wizyta może zakończyć się niepowodzeniem. Pamiętaj, że nieleczona próchnica może być przyczyną wielu poważnych chorób w przyszłości.

12 marca 2021 Przez Anna Migacz

Kobieta zwróciła uwagę agresywnej matce i… dostała pięścią w głowę

Kobieta spacerująca po parku w Słupcy (woj. wielkopolskie) została mocno uderzona w głowę, ponieważ zwróciła uwagę matce szarpiącej córkę.

Sytuację opisano na stronie Słupca.pl. Według portalu nad lokalnym jeziorem 32-letnia mieszkanka zauważyła agresywne zachowanie kobiety. Szarpała dziecko siedzące w wózku, a robiła to na tyle mocno, że zaczęło zanosić się płaczem.

Kobieta, jak się domyślam matka, chciała na siłę wepchnąć jej tę nogę [do wózka]. Złapała za nogę dziecka w dwóch miejscach rękoma i zaczęła uderzać z całej siły w oparcie wózka. Dziewczyna zaczęła histerycznie płakać. Zamurowało mnie, jak to zobaczyłam

– powiedziała kobieta.

Świadek zdarzenia powiedziała również, że pomimo wielu spacerujących ludzi w okolicy nikt oprócz niej nie zareagował, sama jednak nie mogła przejść obojętnie wobec takiego zachowania matki. Dlatego też podeszła do agresywnej kobiety i powiedziała, że jeśli nie przestanie szarpać dziecka to ona wezwie policję. Odpowiedź ja zaskoczyła – została zaatakowana słownie i fizycznie. Agresorka podeszła do niej i uderzyła w tył głowy pięścią. 

Kobieta była bardzo agresywna, zaczęła mnie wyzywać, kazała mi zająć się moim bachorem. Mówiła też, że mam wypier***lać, bo mi przypier***.

Kobieta wezwała patrol policji i opowiedziała o zajściu. Wspólnie z policjantami ustalono dane matki. Sprawę bada policja.

Pamiętajmy, ze reagując na czyjąś widoczną krzywdę możemy uratować m.in. dzieci, które same nie potrafią obronić się przed atakiem i złym traktowaniem przez najbliższych. Jeśli widzisz bądź słyszysz przemoc w swoim otoczeniu reaguj – zadzwoń na numer alarmowy.

23 listopada 2020 Przez Ewa Kwiatkowska

Jak będzie wyglądać Twoje dziecko? Możesz to sprawdzić

Nie musimy czekać dziewięć miesięcy na to, żeby dowiedzieć się kilku rzeczy o swoim maluchu.

19 sierpnia 2020 Przez Ewa Kwiatkowska

Bon Turystyczny: do kiedy można wykorzystać świadczenie?

Lato, czas urlopów i wyjazdy z dziećmi już za nami. Co jeśli Bon Turystyczny nie został wykorzystany? Sprawdzamy do kiedy można wykorzystać świadczenie.